گویش های بوشهر

براي ساختن فعل زمان حال بجاي علامت استمرار" دارد " پيشوند هي hey يا هاسي hasey بكار مي رود .
دارد مي نويسد هي مي نويسد hasey/hey minevise
دارد مي رود هاسي /هي ميره hosey/hey mire

منفي كردن افعال :

براي منفي كردن افعال ، حرف نفي نه را قبل از اسم يا صفت مي آورند و فعل معين حذف مي گردد .

من بلد نيستم م ُنه بلدُُم mo ne beladom
من غريب نيستم م ُ نه غريبُُم mo ne geribom
بايد توجه داشت اين نه كه براي منفي كردن بكار مي رود فقط جلو افعال معين ( است و هست ) قرار مي گيرد .
حرف " را " كه نشانه مفعول بي واسطه ( مستقيم ) است در گويش بوشهري وجود ندارد و بجاي " را " كو بكار مي رود.
كتاب رابده كتاب كو بده ketab kue bedeh
دفتر را بياور دفتركو بيار daftare kue biyar
حرف " ب " در گويش دشتستان " و " " v " تلفظ مي شود .

رباب رواد rowaw
زبان زوون zevan
براي نكره كردن اسامي كه به ا صامت ختم مي شود . " ن " در آخر آن افزوده مي شود . اين ويژگي بر اساس اين قاعده مي باشد كه در زبان فارسي دو مصوت كنار هم قرارنمي گيرد .
در زبان فارسي نو بجاي نكره كردن گوني يك اي به آخر آن افزوده مي شود كه گوني اي مي شود . ولي در گويش بوشهري براي جلوگيري كردن از دو صامت لي در كنار هم " ن " ما بين آنها قرارمي گيرد .

گوني گونيني gunini
گربه اي گربيني gorbeni
قوطي اي قوطيني qutini

علامت جمع :

در گويش شمالي علامت جمع كه " ما " مي باشد ال " al" مورد استفاده است .
كتابهاكه ميشود كتابل ketabal
خودكار خودكارل udkaral
درختها درختال deraytal

تمام واوها به اي " I" تبديل مي شود .
بود بيد bid
دود ديد did
تنور تنير tenir

در لهجه بوشهري هنگام صحبت كردن واژه هاي را معمولاًَ خلاصه مي كنند و براي خلاصه شدن كلام هميشه چند حرف آن افتاده و مختصر مي شود .
من چه مي دانم مچم mocem

در گويش جنوبي " ن " هاي آخر كلمات ادا نميشود . مثلاًَ به نان " نو " مي گويند .
نان نو nu
زمين زمي zami
در گويش جنوبي همچنين جلو افعال يك " ها " اضافه مي شود .
بكن هاكن hakon
بده هاده hade

هنرهاي سنتي استان بوشهربه دليل دوربودن از مركز وهمچنين نبودن مواداوليه در منطقه، معدود و تنها شامل رشته هاي زير است:
حصير بافي ،عبابافي ، منبت ، گره سازي( گره سازي امروزديگر رايج نيست ) گليم ،گبه،قالي و جاجيم و رشته هاي گليم و گبه به دليل اينكه از بازارخوبي بهره مند است فعـــالمي باشد ، اماعبا بافي رو به فراموشي است

عمارت دهدشتي در شهر بوشهر‚ خيابان انقلا ب ضلع شمال غربي مسجد امام و پشت بانك مسكن شعبه مركزي است از لحاظ واقع شدن در بافت قديم در محله كوتي است. در عصر قاجار توسط حاج غلا محسين دهدشتي كه تاجر روغن بوده احداث گرديده است و به عمارت دهدشتي مشهور شده است. اسناد تجاري زيادي در اين خانه پيدا شده كه هم اكنون طبقه بندي شده و در ميراث فرهنگي نگهداري...  

بصورت مجموعه ساختماني متعلق به يك قرن قبل مي باشد. در محل بهمني قرار گرفته از شهر هشت كيلومتر فاصله دارد مساحت زير بناي آن 4000 هزار متر مربع است. در دوره قاجاريه توسط معماران فرانسوي با مصالح محلي ساخته شد ه است و در ....

مسجد بردستان در روستاي بردستان از توابع شهرستان دير در استان بوشهر قرار گرفته است. اين روستا در 27 درجه و 27 درجه و 52 دقيقه عرض جغرافيايي و 51 درجه و 57 دقيقه طول جغرافيايي واقع است. ارتفاع از سطح دريا 15 متر است و با درياي خليج فارس 5 كيلومتر فاصله دارد. اولين بناي مسجد را به عمر بن عبدالعزيز نسبت مي دهند يك كتيبه چوبي در مسجد وجود دارد كه روي آن چنين نوشته شده است قال الله انما يعمرالله و من آمن بالله و اليوم الاخر و اقام اصلوه و آتي الزكوه و لم يخشي الله وفق بتجديد عمارت هذا لمسجد المبارك الصحاب الاعظم حاجي فخرالدين ابوبكر شاه في سته الثنين و خمسين و ثما از ترجمه اين متن بر مي آيد كه فردي بنام حاجي ابوبكر شاه در سال 852 مسجد را تجديد بنا كرده است..........

بناي تاريخي گور دختر واقع در روستاي بزپر ( پشت پر ) 50 كيلومتري شمال شرقي برازجان قرار گرفته است اين اثرتاريخي ارزشمند متعلق به اوايل قرن ششم قبل از ميلاد يعني آغاز دوران پرشكوه پادشاهي هخامنشي مي باشد. اين آرامگاه سنگي چون آرامگاه كورش كبير سر سلسله هخامنشي است كه احتمالاً مربوط به مادر يا دختر كورش بوده است.....

در سال ‌‌١٣١٧ هـ.ق احمدخان دريابيگي حكمران وقت بوشهر و بنادر خليج فارس كه از تربيت يافتگان دارالفنون بود و علاقه وافري نسبت به تربيت جوانان داشت، به فكر افتاد تا مدرسه‌اي در بوشهر تاسيس نمايد. بنابراين از انجمن معارف كه تازه در تهران تشكيل شده بود تقاضاي ارسال يك نفر مدير و آشنا به تربيت و معلم نمود. انجمن مذكور آقاي شيخ محمد حسين سعادت فرزند شيخ محمد مجتهد كازروني را به سمت مديريت و معلمي منصوب و در اوايل ذيقعهده ‌‌١٣١٧ قمري براي تاسيس مدرسه‌اي به بوشهر اعزام نمود. ( برای ادامه بر روی ادامه مطلب کلیک کنید )

مجاهدتهاى زنان دشتستانى: انگليسيها بارها به مناطق جنوبى ايران حمله كردند. آنها در زمان محمدشاه، جزيره كيش را تصرف و بوشهر را به محاصره در آوردند، اما سرانجام مجبور به عقب نشينى شدند. در دوره ناصرى، بار ديگر قواى انگليس به بوشهر حمله كردند و البته اين‏بار آن را به اشغال درآوردند. مرحله سوم حمله انگليسيها، در جريان اشغال ايران در جنگ جهانى اول (دوره احمدشاه) روى داد كه اوج مبارزات تنگستانيها و دشتستانيهاى بوشهر در دفاع از كشور ايران بود. اين فداكارى هنوز بارقه‏هايى از اميد به مشروطه را زنده مى‏كرد. گرچه انگليسيها به كمك عوامل داخلى، سرانجام قيام را سركوب كردند، اما مردان و زنان جنوبى با كمترين امكانات، بيشترين مقاومت را نشان دادند.

رئیس علی دلواری از مشروطه خواهان بنام جنوب ایران بود که در سال 1299 هجری قمری در روستای دلوار تنگستان دیده به جهان گشود. در بیست و پنج سالگی به صفوف مبارزین مشروطه‌خواه جنوب ایران پیوست و همکاری نزدیکی را با محافل انقلابی و عناصر مشروطه طلب ایران آغاز کرد......

 سال 1324 هجري قمري (1906 ميلادي) نقطه عطفي در تاريخ ايران بود. كه چگونگي توزيع قدرت سياسي را كاملاً دگرگون كرد. نظام پادشاهي ايران كه در تمامي ادوار، اختيار تام تصميم گيري و اداري كشور را به شخص «شاه» سپرده بود، اما با پيروزي انقلاب مشروطه و تاسيس شوراي ملي، قدرت مطلقه شاه با نمايندگان مردم تقسيم شد و فقط سهمي اندك دراختيار او قرار گرفت كه به توشيح مصوبات مجلس و انجام تشريفاتي محدود مي شد.....( برای خواندن مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک نمایید )

بندر بوشهر، يكي از مهمترين و استراتژيك‌ترين نقاط اقتصادي ايران در سده‌هاي اخير، با ظهور جنبشها و شخصيتهاي مهم سياسي و به‌ويژه قيام دشتستان و چاه‌كوتاهيها در مقابل استعمارگران و استبدادگران، اهميت چشمگيري در تاريخ معاصر ايران يافت و بخش مهمي از تاريخ مبارزات ضداستبداد و استعمار را به خود اختصاص داد. مرحوم سيدمرتضي اهرمي كه خود به توصيه علماي نجف به حمايت از مشروطه‌خواهي جنوب برخاسته بود، پس از استقرار مجدد مشروطه، در درگيري با حاكم محلي دولت مشروطه، به يكي از مظلومان واقعي عصر مشروطه تبديل شد. قيام او در دفاع از مشروطه، نتيجه معكوس داد و سرانجامي جز رنج و تبعيد براي وي به همراه نياورد. در اين مقاله برخي نكته‌هاي تاريخ پرفرازونشيب مشروطيت بوشهر عرضه مي‌گردد.. برای مطالعه این مقاله بر روی ادامه مطلب کلیک نمایید